Belgen zijn Bourgondiërs. Bij een geslaagd evenement horen dus hapjes en drankjes. Niets fout mee. Maar wanneer de drank (te) uitvoerig heeft gevloeid, en deelnemers aan het evenement in dronken toestand schade veroorzaken aan zichzelf of derden, bijvoorbeeld door een verkeersongeval, kan voor de aansprakelijkheid gekeken worden naar de organisator. Zowel uw klant als uzelf als evenementorganisator kunnen dan in beeld komen. Hierbij vindt u een beknopt overzicht van de risico’s, samen met een aantal aanbevelingen.
Contractuele aansprakelijkheid
Wanneer u een evenement organiseert, zal u een contract afsluiten met u klant. Op basis van wat in de overeenkomst is voorzien, kan uw klant u mogelijk aansprakelijk houden voor schade die wordt veroorzaakt bij de uitvoering van de overeenkomst.
Bijvoorbeeld: uw contract bepaalt dat wanneer een deelnemer aan het evenement materiële schade veroorzaakt aan de gebouwen van de klant, u als event organisator gehouden zal zijn tot de volledige vergoeding van de schade indien aangetoond wordt dat u een fout heeft begaan, bijvoorbeeld wanneer deze alcohol heeft geserveerd aan een duidelijk dronken persoon.
Het is dan ook belangrijk om in de overeenkomst duidelijke afspraken te maken over wie wat moet doen (zie de aanbevelingen hierna).
De overeenkomst met de klant kan daarnaast ook bepalingen bevatten die de aansprakelijkheid van de event organisator beperken, bijvoorbeeld tot een bepaald bedrag, via zgn. “exoneratie-clausules”. Op die manier zal de organisator mogelijk niet gehouden zijn tot volledige betaling van de eventuele schade. Let wel, dergelijke beperking van aansprakelijkheid kan niet voor alle gevallen (vb. niet voor opzet of voor lichamelijke schade).
Buitencontractuele aansprakelijkheid
Wanneer een (rechts)persoon aan iemand anders schade berokkent en er tussen beiden geen contractuele verhouding bestaat, kan deze persoon aansprakelijk worden gehouden voor deze schade omwille van een zgn. “onrechtmatige daad”.
Dit wil zeggen dat die persoon schade heeft veroorzaakt doordat hij een inbreuk begaat op een geschreven of specifieke norm waarin bepaalde gedragingen zijn geboden of verboden (zie bijvoorbeeld hierna m.b.t. strafrechtelijke verboden), of dat hij een inbreuk begaat op de algemene zorgvuldigheidsnorm die een normaal zorgvuldig persoon in de samenleving moet respecteren. Respecteert men deze normen niet, dan kan men door het slachtoffer aansprakelijk worden gehouden voor de daaruit voortvloeiende schade.
Daarom kunnen derden, zoals bijvoorbeeld slachtoffers van een ongeval veroorzaakt door een dronken bezoeker van het evenement, de event organisator aansprakelijk houden voor schade die zij lijden, zelfs al hebben ze geen contract met de event organisator. Zij kunnen een schadevergoeding vorderen van deze organisator, indien zij schade hebben geleden die een gevolg is van het niet naleven van enige specifieke regels door die organisator, of wanneer die organisator niet heeft gehandeld als een normaal zorgvuldig persoon (als een normaal zorgvuldig event organisator).
Bijvoorbeeld: In de rechtspraak vinden we het voorbeeld van een caféhouder die alcohol schenkt aan iemand die zich al in een gevorderde staat van dronkenschap bevindt en bovendien verzuimt om de betrokken bestuurder thuis te brengen, hoewel hij dit had beloofd. De rechtbank oordeelde dat dit gedrag foutief was, en de cafébaas werd voor 50% mee aansprakelijk gesteld voor de schade veroorzaakt door het ongeval dat vervolgens door deze bestuurder in staat van dronkenschap werd veroorzaakt.
Niet alleen derden (zoals het slachtoffer van het verkeersongeval), maar ook de klant van de event organisator zelf, met wie de event organisator nochtans een contract heeft, kan zich in bepaalde omstandigheden toch ook op buitencontractuele basis tegen deze organisator keren, bijvoorbeeld die een algemene zorgvuldigheidsnorm heeft overtreden.
Op basis van recente wetgeving, is het in principe zelfs mogelijk dat derden zich keren tegen de “hulppersonen” van de event organisator, zoals de (dagelijks) bestuurders.
Strafrechtelijke aansprakelijkheid
Naast de hierboven vermelde risico’s op (zowel contractuele als buitencontractuele) burgerrechtelijke aansprakelijkheid, voorziet ook de strafwetgeving in bepaalde verboden met betrekking tot het aanbieden van alcohol.
- Zo kan een bezoeker van een evenement die na het evenement onder invloed iemand verwondt of, erger nog, onopzettelijk doodt, zelf strafrechtelijk worden vervolgd (vb. op basis van het – onopzettelijk – toebrengen van lichamelijk letsel). De event organisator, of zijn medewerkers, die de dronkenschap mogelijk maakten door drank te blijven schenken, kunnen mogelijk als medeplichtige, of wegens schuldig verzuim, strafrechtelijk worden vervolgd. In extreme gevallen, kan men dus zelfs (mee) vervolgd worden voor onopzettelijke doodslag.
- Verder voorziet de strafwetgeving ook dat men geen alcohol mag schenken aan min-zestienjarigen, en geen sterke drank aan min-achttienjarigen.Ook mag men geen alcohol schenken aan zichtbaar dronken personen.
- Wanneer men deze strafrechtelijk beteugelde verplichtingen niet naleeft, kan men als organisator (of als medewerker van een organisator) dus strafrechtelijk vervolgd worden. Deze niet naleving van de strafwetgeving, zal evenwel ook een inbreuk uitmaken op de algemene zorgvuldigheidsnorm die we hierboven bespraken, en kan dus aanleiding geven tot een vordering op basis van buitencontractuele aansprakelijkheid (zowel t.o.v. de event organisator, maar ook t.o.v. zijn hulppersonen).
Aanbevelingen
Om het contractueel aansprakelijkheidsrisico te proberen beperken, is het van belang om in het contract met de opdrachtgever duidelijke afspraken te maken omtrent wie wat doet in het kader van de organisatie van een evenement, en om de aansprakelijkheid te beperken via zgn. “exoneratie-clausules”. Daarbij moet ook gedacht worden aan het beperken van de aansprakelijkheid van hulppersonen.
Om risico’s op een eventuele claim van derden op grond van extracontractuele aansprakelijkheid te beperken, dient elke event organisator te handelen als een normaal voorzichtig persoon.
Dit kan gaan om:
- Voorzie in een duidelijk beleid inzake het serveren van alcohol op evenementen, waarin een aantal maatregelen worden beschreven die de event organisator steeds minimaal zal naleven (zie hierna), en waarvan hij ook de naleving zal vragen door zijn medewerkers, en, waar van toepassing, door de klanten zelf.
- Breng dit beleid regelmatig in herinnering bij uw medewerkers, bijvoorbeeld tijdens opleidingsmomenten – zeker voor barpersoneel.
- Voorzie, in overleg met de klant, in alcoholvrije alternatieven en sensibiliseer rond verantwoord alcoholgebruik. Promoot in elk geval geen (overbodig) drankgebruik) Voorzie eventueel gratis (kraan)water op grote evenementen.
- Sensibiliseer gasten op voorhand, bijvoorbeeld in de uitnodiging voor het evenement.
- Weiger bediening aan duidelijk dronken personen en aan personen onder de 16 jaar (18 jaar voor sterke drank) en leg dit op aan uw medewerkers (zie punt 1). Hiervoor kan eventueel met een bandjessysteem gewerkt worden.
- Bespreek met uw klanten de mogelijkheid van vervoer of begeleiding voor de gasten (taxidiensten) en raad indien mogelijk het gebruik van carpoolen en openbaar vervoer aan. Hang hierover informatie uit bij het verlaten van het evenement (taxinummers, busdiensten, ..)
- Voorzie vrijblijvende alcoholtests bij het verlaten van het evenement.
- Vraag de klanten naar hun eigen intern alcoholbeleid. Zeker wanneer het evenement een personeelsfeest betreft, is het aan te raden om de klant (werkgever) te vragen naar zijn alcoholbeleid en om in de communicatie over het evenement daarnaar te verwijzen.
Voor meer informatie, contacteer onze juridische partner Crowell. Dit artikel werd geschreven door partners Emmanuel Plasschaert, Frederik Van Remoortel, Evelien Jamaels, associate Sofiane Fergali en trainees Safia Saissi en Nisrin Benchellal.
