De voorbije jaren hebben we heel wat geleerd uit crisissen, incidenten en extreme omstandigheden. Maar we moeten eerlijk zijn. We zijn vandaag in België nog niet klaar voor een volgende crisis, volgens onze adviesraad Safety & Security.
En toch blijven we doen wat we altijd hebben gedaan: organiseren. Onze samenleving leeft van ontmoeting. Dat zit diep in ons DNA: van festivals en sportevents, maar even goed van kleine dorpsfeesten, lokale initiatieven en vrijwilligersprojecten. Net die diversiteit maakt onze publieke ruimte levendig.
Elk event is een potentiële ramp
Elk event is niet per definitie gevaarlijk maar kan wel in één seconde kantelen. Een plotse weersomslag, een incident in de menigte, een medische noodsituatie, paniek of een dreiging van buitenaf kan de logica van een event volledig veranderen. Professionele organisatoren weten dat. Daarom is een event organiseren in essentie risicobeheer. En toch moeten we blijven organiseren, want een samenleving die uit angst of door het gevoel van te veel regelgeving minder samenkomt, verliest iets fundamenteels.
De voorbije tien jaar is er zeker vooruitgang geboekt. Procedures zijn aangescherpt, er is meer samenwerking tussen diensten en er is meer bewustzijn rond veiligheid. Maar wie vandaag evenementen organiseert, weet ook dat het kader nog altijd versnipperd is. Regels verschillen van stad tot stad. Verwachtingen zijn niet altijd duidelijk. Veiligheidsvereisten zitten verspreid over verschillende beleidsniveaus en dat zorgt voor onzekerheid. En soms heeft dat een onbedoeld gevolg: evenementen verdwijnen gewoon. Niet omdat niemand ze wil organiseren, maar omdat de drempel te hoog wordt.
Een zelfredzame eventsector
De grootste vooruitgang de voorbije jaren kwam dan ook uit de sector zelf. Organisatoren hebben uit deze crisissen geleerd en investeerden sterk in risicoanalyses, draaiboeken, crisiscommunicatie en opleiding. De eventsector is zelfredzamer geworden. Dat is hoopgevend. Maar het legt ook een probleem bloot: er bestaat in België nog altijd geen helder en uniform beleidskader rond eventveiligheid.
Vandaag wordt veiligheid vaak lokaal geïnterpreteerd. Evenementen zijn per definitie dynamisch. Een event is geen fabriek of kantoor. Het is een tijdelijke omgeving waarin honderden tot duizenden mensen samenkomen, vaak in open ruimte en onder wisselende omstandigheden. Daarom hebben we regels nodig die duidelijk én flexibel zijn: uniform waar het moet, dynamisch waar het kan. Een buurtfeest kan niet dezelfde veiligheidsstructuur dragen als een megafestival. Maar beide verdienen wel duidelijke richtlijnen en ondersteuning.
Eventveiligheid moet eindelijk op de politieke agenda
Het is tijd om eventveiligheid eindelijk structureel op de beleidsagenda te zetten. Niet met meer bureaucratie, maar met meer duidelijkheid. Misschien is het tijd voor een Interfederaal Actieplan Eventveiligheid, waarin overheid, hulpdiensten en sector samen een toekomstgericht kader uitwerken. Een kader dat veiligheid versterkt zonder onze eventcultuur te verstikken. Veiligheid moet de warme jas rond evenementen zijn, niet de handrem erop.
We zijn vandaag nog niet klaar voor een volgende crisis. Maar we zijn dankzij de zelfredzaamheid van de sector en de mensen die elke dag evenementen mogelijk maken (organisatoren, vrijwilligers, veiligheidsprofessionals en hulpdiensten) wel beter voorbereid. Het is nu aan het beleid om dat werk ernstig te nemen. Zet eventveiligheid structureel op de agenda. Niet om onze evenementencultuur af te remmen, maar om ze mogelijk te blijven maken. Want een samenleving die stopt met organiseren uit angst, verliest meer dan haar evenementen. Ze verliest een stuk van haar ziel.
